Eierschalen als grondstof voor zonnecrème

Wat gebeurt er met een eierschaal nadat je een ei breekt? In de meeste gevallen verdwijnt het in de afvalbak, op weg naar verbranding of compost. De voedingsindustrie produceert jaarlijks tonnen van die schalen, een reststroom die vandaag grotendeels onbenut blijft. Een gemiste kans, vinden het Nederlandse EGGXPERT en het Vlaamse Plinius Labs. Samen onderzochten ze of die ogenschijnlijk waardeloze afvalstroom kan uitgroeien tot een duurzame grondstof voor zonnecrème. Hun CrossRoads-project toonde aan dat het kan.

EGGXPERT vertrekt vanuit een duidelijke missie: afvalstromen opnieuw waarde geven. “Wij richten ons echt op het omtoveren van afval tot iets waardevols, met een bijzondere focus op het hergebruiken van reststromen uit de voedingsindustrie,” zegt Rong Wang, co-founder en CEO van EGGXPERT. “Eierschalen worden vandaag nauwelijks gebruikt, terwijl ze eigenlijk waardevolle materialen bevatten.”

Eierschalen bestaan grotendeels uit calciumcarbonaat – een mineraal met interessante eigenschappen – en bevatten daarnaast een dun membraan met eiwitten die nuttig zijn voor voedingssupplementen en huidverzorging.

EGGXPERT verwerkt die componenten vandaag al tot herbruikbare materialen, maar binnen het CrossRoads-project gingen ze een stap verder. “We ontdekten dat eierschalen kunnen dienen als een soort ‘UV booster’,” zegt Rong. “Niet als vervanging van zonnefilters, maar als versterkend ingrediënt in combinatie met andere UV-filters.”

Voor de verdere ontwikkeling had EGGXPERT nood aan specifieke expertise in formulaties en cosmetica. Via het CrossRoads-netwerk kwamen ze in contact met Plinius Labs, een onafhankelijk chemiebedrijf uit Aalter. "Wij zijn specialisten in natuurlijke chemie", zegt CEO Yves Boonen. "Het is onze missie om ondergewaardeerde lokale biomassa op te waarderen tot componenten voor voeding en cosmetica."

Plinius Labs werkte al aan een uv-booster op basis van grasachtige zijstromen. Calciumcarbonaat uit eierschalen paste daar logisch bij.

De samenwerking kwam niet toevallig tot stand. EGGXPERT klopte aan bij LIOF, de ontwikkelingsmaatschappij van de Nederlandse provincie Limburg, met een concrete vraag: wie in België heeft expertise in zonnecrèmeontwikkeling? LIOF verspreidde de oproep binnen hun netwerk. Drie mogelijke partners dienden zich aan.

"Na de gesprekken was het snel duidelijk", zegt Rong. "Plinius Labs sloot het beste aan bij onze expertise en ambities."

Voor Plinius Labs was het de eerste grensoverschrijdende samenwerking. Yves: "De ervaring was zeer positief. Een win-win op het vlak van kennisuitwisseling. Zowel voor ons als voor EGGXPERT."

Het project draaide rond één centrale vraag: kan calciumcarbonaat uit eierschalen functioneren als uv-blokkerende versterker in zonnecrème en zo nanopartikels van titaniumdioxide en zinkoxide vervangen?

Rong: “Die nanopartikels zijn alomtegenwoordig in huidige zonnebrandcrèmes, maar zijn schadelijk voor het mariene ecosysteem. Eierschaalcalcium bestaat uit hetzelfde materiaal dat zeedieren gebruiken om hun schelpen te bouwen. Dat maakt het een veel milieuvriendelijker alternatief.”

EGGXPERT werkte het eierschaalpoeder op tot een ultrafijn, puur wit poeder dat voldoet aan de strenge eisen voor cosmetische toepassingen: de juiste korrelgrootte, de juiste zuiverheid. Plinius Labs nam dat poeder vervolgens onder handen en verwerkte het in een formule.

“Wij hadden oorspronkelijk weinig ervaring met minerale materialen,” zegt Kevin Huvaere, CSO bij Plinius Labs. “We hebben dan ook eerst heel wat onderzoek moeten doen op die materiaalstroom om die goed te begrijpen. We hebben uiteindelijk snel geleerd en haar kunnen omzetten in een vorm die toepasbaar is voor cosmetische toepassingen.”

Het resultaat: een werkend prototype dat kan worden voorgesteld aan potentiële merken. Rong: “Er zijn twee opties voor ons poeder: een vloeibare zonnecrème en een vaste stick – zonder water, en daardoor nog milieuvriendelijker. Als we dit echt naar de markt kunnen brengen, zou dat echt een grote impact hebben.”

"We hebben aangetoond dat het kan", zegt Kevin. “Uit wat vandaag als een reststroom wordt gezien, kan je een hoogwaardige toepassing creëren.” De volgende stap ligt nu bij de markt. “Het is een kwestie van klanten te overtuigen dat onze formule even efficiënt is als de bestaande ingrediënten,” zegt hij.

Het project sloot af, maar de inzichten blijven. Voor Plinius Labs opende de samenwerking een nieuwe deur: als calciumcarbonaat uit eierschalen werkt, waarom dan ook niet uit schelpenafval?

"Dit project heeft ons de kennis en het inzicht gegeven om ook schelpen te onderzoeken als bron voor calciumcarbonaat in skincare", zegt Yves. "Intussen loopt zelfs al een nieuw project met die insteek. We hebben een samenwerking opgezet met een Frans bedrijf en een subsidie ontvangen via CrossRoads France-Wallonie-Vlaanderen.”

Voor Plinius Labs telde het project ook mee in een bredere groeistrategie. Het bedrijf haalde ondertussen een Franse industriële investeerder binnen en plant een operationele fabriek voor de verwerking van grasachtige zijstromen tegen 2029-2030. "CrossRoads heeft ons geholpen om die nieuwe fase te bereiken", zegt Yves.

Ook voor EGGXPERT was het project een belangrijke stap. Rong: "Het heeft ons netwerk in België verbreed en onze kennis in zonnecrèmetoepassingen versterkt. Als een merkeigenaar dit ooit wil commercialiseren, zijn wij de aangewezen leverancier van het materiaal."

De maatschappelijke impact van het project ligt in de manier waarop het omgaat met grondstoffen. Wereldwijd produceren we jaarlijks miljoenen tonnen eierschalen, een enorme reststroom die vandaag grotendeels onbenut blijft. “Mensen staan er niet bij stil,” zegt Rong. “Ze beseffen niet dat de schaal van hun ontbijt ooit hun huid kan beschermen. Marktonderzoek toont aan dat consumenten openstaan voor duurzamere alternatieven, zolang die ook effectief werken. Het is een kwestie van de industrie en grote producenten mee te krijgen in dit verhaal.”

Kevin formuleert het als een maatschappelijke opdracht: "Zijstromen worden nog te vaak als afval gezien, terwijl er hoogwaardige moleculen in zitten. Wij moeten onze grondstoffen efficiënter gebruiken, zeker hier binnen Europa. Het is belangrijk dat wij die pioniersrol opnemen om de academische inzichten om te zetten naar industriële toepassingen."

Voor andere ondernemers die over de grens willen samenwerken, hebben beide bedrijven eenzelfde boodschap. Rong: "Ga erop uit, praat met mensen en stel vragen. Organisaties zoals LIOF kennen meer bedrijven dan je denkt en kunnen je helpen bij je partnerzoektocht." Yves vult aan: "Kijk over het muurtje. Internationale samenwerking is steeds interessant, zeker als je op zoek bent naar biomassa of expertise die lokaal niet beschikbaar is."

En CrossRoads zelf? "Het is een uitstekend programma voor kleine bedrijven", zegt Rong. "Een klein consortium, duidelijke structuur, veel ondersteuning en beperkte administratielast. Ik zou het elke kmo aanraden."