Wanneer drones zieke aardappels opsporen

Ruben Van De Vijver, mede-oprichter van Croptic: "Wij brengen met behulp van drones velden in kaart om op die foto's onkruid te detecteren en zo landbouwers toe te laten om minder pesticiden te gebruiken. Zo kunnen we besparingen van 90-95% realiseren. De volgende stap voor ons is ziektes detecteren. Want een boer die vroeg ziektes detecteert, kan veel langer een hogere kwaliteitsklasse aanhouden wat zorgt voor minder oogstverlies. Efficiënter telen betekent ook meer opbrengst. En op vlak van phytophthora, de aardappelplaag, moeten we minder pesticiden gebruiken. Zo zetten we stappen richting duurzame landbouw."

Om ziektedetectie goed te kunnen doen, moeten zowel de data als de AI betaalbaar worden. Hoe goedkoper het wordt, hoe meer het gebruikt zal worden. Traditioneel vliegt een dronepiloot naar het veld, bereidt de vlucht voor, voert deze uit en verwerkt de data. Dat kost tijd en geld, waardoor regelmatige monitoring voor veel boeren onbetaalbaar blijft. Ruben: "Tective voorzag een oplossing die heel veel potentieel had."

Enter Tective. Het Nederlandse bedrijf ontwikkelt drone-in-the-box-oplossingen, onder andere voor defensie: autonome drones die in een weerbestendige behuizing staan opgeslagen, zelfstandig opstijgen, een route vliegen en weer terugkeren. Het hele systeem wordt op afstand bestuurd vanuit het hoofdkantoor in Delft.

Jeffrey Miog, oprichter van Tective: "Het unieke is dat de drone bij de landbouwer op het erf staat als vervanger van een fysieke dronepiloot. Door de vluchten te automatiseren vervalt alle voorbereidings-, verplaatsings- en opstarttijd van een klassieke piloot."

Tijdswinst betekent kostenbesparing. En kostenbesparing betekent dat boeren vaker kunnen meten. Precies wat nodig is voor effectieve ziektedetectie.

Tective werkte in dit project aan de integratie van software op hun platform, om de data-acquisitie te automatiseren. Zodra die informatie is opgehaald, gaat het beeldmateriaal naar Croptic. Daar gaan AI-algoritmes aan de slag met de analyse om te kijken waar ziektedruk aanwezig is. Zo kan de landbouwer gericht ingrijpen.

Voor Tective was de samenwerking met Croptic ideaal. "We vonden in Nederland geen partner waarmee we op gelijk niveau konden schakelen", vertelt Jeffrey. "Als groeiend bedrijf wil je eigenlijk ook een andere start-up hebben die met dezelfde snelheid vooruit wil gaan, waarmee je snel kan itereren en ook van elkaar kan incasseren als het even tegenzit. Dat vonden we vrij snel in Croptic terug."

Via het CrossRoads-programma konden beide bedrijven elkaars sterktes benutten en nieuwe markten verkennen.

In het eerste jaar gingen beide teams letterlijk de velden in. Ze verzamelden data van zieke planten, testten of AI-modellen de ziekteverschijnselen konden herkennen, verkenden of hoogwaardige camera's op autonome drones de juiste beeldkwaliteit konden leveren en of autonome vluchten boven een veld überhaupt mogelijk waren. Het tweede jaar draaide om opschaling.

Zoals bij veel innovatieprojecten is de praktijk complexer dan verwacht. "Twee jaar in de landbouw is eigenlijk heel kort," zegt Ruben. "Je hebt maar twee groeiseizoenen, met beperkte variatie. We merkten ook dat de experts in het veld – de selecteurs die elke dag zieke planten eruit halen – cruciaal blijven om tot een echt goed AI-model te komen. We hebben nu al kwalitatieve modellen getraind, maar voor robuuste AI-modellen hebben we nog veel meer data nodig. We bouwen hier dus zeker aan voort in vervolgtrajecten."

Ook Tective stuitte op hindernissen, van juridische uitdagingen tot technische hobbels. Het legale kader in heel Europa is relatief ingewikkeld, terwijl Beyond Visual Line of Sight (BVLOS) vluchten net de kerncompetenties van het bedrijf is.

Jeffrey: "We moesten zelfs een onderneming oprichten in België om bepaalde vergunningen te kunnen krijgen. Maar we hebben verregaande verbeteringen kunnen doorvoeren op de techniek, zowel mechanisch als elektronisch als softwarematig. Dat was zonder het project niet gelukt."

Naast de uitdagingen ontstonden ook heel wat kansen. "De bijvangst van het project is veel groter dan het gewenste resultaat dat we initieel hadden gezet", vertelt Jeffrey. "We kwamen in contact met andere boeren, andere ideeën. Problemen als knolcyperus en coloradokever kwamen ter sprake, die voorheen niet zo vaak besproken werden. Dit zijn ook allemaal businesskansen waar we ons op kunnen focussen."

Ook Croptic vond nieuwe opportuniteiten. Door het netwerk dat tijdens het project ontstond, kwam het bedrijf in contact met Vegniek, een Nederlandse fabrikant van selectiewagens. Deze karretjes helpen selecteurs om efficiënter zieke planten uit het veld te verwijderen. Ruben: "We hebben nu een partnership om de AI tot op de selectiewagen te brengen. Volgend jaar rijden er al zes selectiewagens met onze technologie in het veld."

De samenwerking tussen beide partijen verliep soepel dankzij wekelijkse meetings waarin beide teams voortgang en obstakels deelden. "Zelfs nu, na het project, loopt het contact nog steeds", zegt Ruben.

Voor Jeffrey was ook de informele uitwisseling waardevol: "Het was fijn om gesprekken te voeren over dingen waar je als ondernemer mee geconfronteerd wordt, zoals investeerders, cashflow, burn rate, en om dat over de grens te bekijken."

Beide bedrijven zijn glashelder over de rol van de subsidie: zonder CrossRoads was het project er simpelweg niet gekomen.

"We hadden niet de financiële draagkracht om het zonder de subsidie te doen", zegt Van Ruben. "De administratieve overhead was bovendien vrij beperkt, en we kregen goede begeleiding bij zowel de inhoudelijke als de financiële kant van het project."

Jeffrey: "Met zo'n subsidie zakt de drempel. Je kan risicovolle stappen zetten die je anders waarschijnlijk niet had gemaakt en nu heb je wel de uitkomsten daarvan.”

Het einde van het subsidieproject betekent niet het einde van de samenwerking. "Wij hebben de expertise die Croptic heeft op het gebied van beeldverwerking nodig", zegt Jeffrey. "Daarmee zijn ze voor ons de samenwerkingspartij."

Ruben: "Onze focus ligt nu op het verder verdiepen en verbeteren van onze ziektedetectiemodellen om tot een commercieel product te komen.,

Voor andere ondernemers die grensoverschrijdend willen innoveren, heeft Jeffrey nog een boodschap: "Ik zou niet weten waarom je het niet zou doen. Als je toch al kijkt naar een expansie in bijvoorbeeld België, dan is CrossRoads de manier om dat te doen. Ik heb er geen nadelen van ondervonden, wel heel veel voordelen."