Bieden foliebekkens een ecologische meerwaarde?

Steeds meer landbouwers en telers investeren in foliebekkens om hemelwater op te slaan. Langdurige droge periodes en de toenemende druk op onze zoetwaterbronnen maken het opslaan van kwalitatief water cruciaal voor een landbouwbedrijf, bijvoorbeeld in zo'n foliebekken. Maar welke ecologische waarde heeft zo’n bassin? Hoe kan je die waarde versterken zonder de primaire functie als waterbuffer in het gedrang te brengen? En hoe kan je vermijden dat het een ecologische val wordt?

Aquatuur | 15/07/2026

Foliebekkens1

 

Aquatuur gaat na hoe natuurgebaseerde groenblauwe oplossingen kunnen bijdragen aan een klimaatrobuuster watersysteem. Daarbij kijken partners uit Vlaanderen en Nederland niet alleen naar waterbeschikbaarheid en waterkwaliteit, maar ook naar de bredere meerwaarde voor landbouw, natuur en landschap. De recente ecologische monitoring van foliebekkens door Inagro sluit daar nauw bij aan.

Een studie over twee jaar: welke diersoorten kwamen op de radar?

Inagro onderzocht samen met natuurstudiebureau Corridor de ecologische waarde van negen foliebekkens en een constructed wetland op de Inagro-site. Tijdens dit onderzoek werden zowel de waterkwaliteit als de aanwezige fauna nauwgezet opgevolgd gedurende twee jaar. Daarbij ging aandacht naar ongewervelde waterdieren, amfibieën, vissen en vogels, evenals naar zoogdieren zoals vleermuizen.

In de bekkens was een basisfauna aanwezig, voornamelijk bestaande uit algemeen voorkomende watergebonden ongewervelden zoals bootsmannetjes, waterkevers, muggenlarven en poelslakken. Waterplanten werden vrijwel nergens waargenomen, wat erop wijst dat de ecologische waarde niet in of onder het wateroppervlak ligt.

Op de folierand en in de directe omgeving werden heel wat meer soorten aangetroffen. Zo werden verschillende algemene libellen- en vlindersoorten gezien, vooral dankzij de aanwezigheid van kruidenrijke graslanden en houtige elementen zoals struiken en bomen nabij het bekken. Amfibieën zoals kikkers en salamanders kwamen af en toe voor, maar nergens in stabiele populaties. Vissen waren slechts sporadisch aanwezig.

Vogels maken intensief gebruik van foliebekkens. Zo gebruiken soorten zoals meeuwen, eenden, waterhoen, meerkoet en witte kwik het open water vooral om te drinken, rusten en foerageren. Voor hen bleek de waterkwaliteit nauwelijks een beperkende factor en bleek open water zonder verstoring voldoende.

Ook zoogdieren zoals kat, vos, haas en steenmarter werden waargenomen, meestal als toevallige passanten op hun vaste route. Opvallend was de hoge activiteit van vleermuizen boven de foliebekkens. Zij profiteren er van de vele vliegende insecten boven het water. Vooral bekkens die dicht bij bomenrijen of houtkanten liggen, werden intensief gebruikt, aangezien veel vleermuissoorten open landschappen mijden en zich oriënteren langs lijnvormige landschapselementen.

Foliebekken aalscholver

Deel deze pagina