RAMBO: innovatie voor emissiereductie is er. En nu de praktijk

Bijna 120 veehouders, onderzoekers, adviseurs en beleidsmakers verzamelden op 15 september in Sint-Niklaas voor het slotevent van project RAMBO. Na drie jaar onderzoek, praktijkproeven, demonstraties en kennisuitwisseling stond één vraag centraal: hoe krijgen we innovatieve oplossingen voor emissiereductie sneller naar de praktijk?

Hoewel het Interreg-project afloopt, lag de focus tijdens het slotevent vooral op de toekomst. Dat innovatieve oplossingen voor emissiereductie bestaan, daarover was tijdens de dag weinig discussie. Maar de weg naar erkenning en toepassing blijft vaak complex. Hoe kunnen we die kloof tussen onderzoek en praktijk verkleinen?

Die vraag vormde meteen het vertrekpunt van het panelgesprek met Kris Peeters (Boerenbond), Bart Dochy (Vlaams Parlement), Arno van Son (ZLTO) en Jelle Scheepers (provincie Noord-Brabant). Ze gingen in gesprek over een uitdaging die tijdens het volledige RAMBO-project terugkwam: waarom raken innovatieve oplossingen zo moeilijk tot op het veebedrijf?

Foto: panelgesprek met Kris Peeters (Boerenbond), Bart Dochy (Vlaams Parlement), Arno van Son (ZLTO), Jelle Scheepers (provincie Noord-Brabant) en moderator Annelies Blomme.

De panelleden waren het erover eens dat de sector bereid is om stappen te zetten. Zowel in Vlaanderen als in Nederland wordt volop gewerkt aan emissiereducerende maatregelen en technieken. Toch ervaren veel ondernemers dat de stap van innovatie naar toepassing te veel tijd vraagt. Regelgeving, erkenningsprocedures, vergunningskaders en juridische onzekerheid vormen daarbij belangrijke drempels.

Ook de verschillen tussen Vlaanderen en Nederland kwamen aan bod. Terwijl Vlaanderen sterk werkt met erkende technieken en maatregelen, zet Nederland steeds meer stappen richting doelsturing. Daarbij staat niet de maatregel centraal, maar het emissiedoel dat een bedrijf moet behalen. Dat biedt meer ruimte voor ondernemerschap en innovatie, al vraagt het tegelijk betrouwbare meetmethodes en duidelijke afspraken.

Daarnaast klonk ook een duidelijke oproep om emissiereductie breder te bekijken dan alleen ammoniak of stikstof. Maatregelen moeten niet alleen emissies reduceren, maar ook haalbaar zijn op het vlak van diergezondheid, dierenwelzijn, arbeid en economische rendabiliteit. Of zoals tijdens het debat meermaals werd benadrukt: kijk verder dan stikstof alleen.

De conclusie van het debat was helder: de sector beschikt vandaag over kennis, innovatie en ondernemers die willen vooruitgaan. De uitdaging ligt niet zozeer in het ontwikkelen van nieuwe oplossingen, maar in het creëren van een kader dat innovaties sneller laat testen, valideren en toepassen.

Dat de stap van innovatie naar toepassing niet vanzelfsprekend is, bleek ook uit de presentatie van Pieter-Jan Delbeke van Boerenbond. Binnen RAMBO werden meer dan 35 Vlaamse veehouders individueel begeleid rond hun emissiereductieopgave. Die begeleiding maakte duidelijk dat emissiereductie maatwerk blijft.

Geen enkel bedrijf is hetzelfde. Technische mogelijkheden, vergunningen, geurimpact, financiële haalbaarheid en de toekomstvisie van de ondernemer spelen allemaal een rol. Daarom werd voor elke deelnemende veehouder een traject op maat uitgewerkt, waarbij verschillende scenario's werden doorgerekend.

De belangrijkste les? Begin tijdig aan de oefening. Het doorrekenen van verschillende scenario's levert vaak nieuwe inzichten op en helpt veehouders om onderbouwde keuzes te maken voor de toekomst van hun bedrijf.

Om veehouders te ondersteunen bij het verkennen van mogelijke maatregelen en technieken, ontwikkelde RAMBO ook de duurzaamheidsmatrix. Met die online tool kunnen veehouders verschillende emissiereducerende maatregelen en scenario's vergelijken op onder meer emissiereductie, toepasbaarheid en duurzaamheidseffecten. Zo krijgen ze sneller zicht op welke oplossingen passen bij hun bedrijf.

Foto: Pieter-Jan Delbeke (Boerenbond) maakt de vertaalslag naar de praktijk: wat is haalbaar voor de veehouder?

Het slotevent maakte duidelijk dat de sector niet stilzit. Onderzoekers, veehouders, adviseurs en beleidsmakers blijven zoeken naar manieren om emissies te reduceren én tegelijk werkbare oplossingen te ontwikkelen voor de praktijk.

>> In een volgend artikel gaan we dieper in op de belangrijkste resultaten en lessen uit drie jaar RAMBO-onderzoek.

Contacteer een van de RAMBO-projectpartners: Contact | RAMBO | Interreg Vlaanderen-Nederland