Extra geld genereren met aspergemoleculen?

Toegevoegde waarde creëren met biobased en circulaire materialen Op 20 maart 2025 kwamen experts uit de agro- en chemiewereld bijeen op de Brightlands Chemelot Campus in Geleen voor de bijeenkomst Agro Meets Smart Materials. De centrale vraag: hoe kunnen agrarische gewassen en reststromen bijdragen aan de ontwikkeling van duurzame, circulaire materialen? Met bijdragen vanuit onderzoek, beleid en praktijk liet de dag zien hoe innovatie ontstaat op het snijvlak van sectoren – en waar landbouw nieuwe waarde kan creëren buiten de traditionele keten. Romano Orru, directeur van het Aachen-Maastricht Institute for Biobased Materials (AMIBM), opende met het belang van fysieke nabijheid tussen onderzoek en industrie. De Brightlands Chemelot Campus biedt hierin een strategisch voordeel: een plek waar fundamenteel onderzoek direct kan aansluiten op industriële toepassingen. Ermo Daniels, managing director van AMIBM, benadrukte daarnaast het unieke karakter van de samenwerking tussen Maastricht University en RWTH Aachen University – waarmee kennis uit twee sterke kennisregio’s wordt samengebracht. Romano Orru ging verder in op het potentieel van biobased polymeren, en hoe bestaande en nieuwe gewassen – zoals brandnetel, blauwe bes of asperge – kunnen worden ingezet voor materiaalontwikkeling. Via extractieprocessen worden waardevolle moleculen uit planten gehaald, waarmee circulaire polymeren kunnen worden geproduceerd. Dit vraagt om nieuwe waardeketens, waarin duurzaamheid en economische haalbaarheid hand in hand gaan. Kirsten Steinbusch (Groeifonds Biobased Circular) schetste hoe bioresources een alternatief kunnen bieden voor fossiele grondstoffen. Door meer gebruik te maken van biomassa, recycling en CCU wil men de export en het gebruik van plastics fors terugbrengen. Binnen het groeifonds ligt de focus onder andere op toepassingen van biopolymeren zoals polyester, waarbij vezelgewassen kunnen dienen als basis voor onder meer bouwmaterialen. Robbe de Bisschop (Centexbel) nam de aanwezigen mee in de technologische en praktische aspecten van bioplastics, waaronder PLA (PolyLactic Acid). Hij liet zien hoe biobased textiel zowel biologisch afbreekbaar als duurzaam kan zijn, maar dat er nog uitdagingen liggen bij bijvoorbeeld kleurechtheid en kostprijs. Onderzoek en productontwikkeling blijven hierin cruciaal. Peter Knippels (LTO) sprak ten slotte over de rol van nieuwe teelten binnen de landbouw. Niet elke teelt is meteen kansrijk; er moet sprake zijn van voldoende marktvraag, continuïteit en een realistisch prijsniveau. Daarnaast spelen wet- en regelgeving en internationale concurrentie een belangrijke rol. Zijn advies: focus op gewassen met hoge toegevoegde waarde, start kleinschalig, leer snel – en schaal dan gericht op. Na het inhoudelijke programma volgde een rondleiding door de laboratoria van AMIBM. Deelnemers kregen een kijkje achter de schermen bij lopende onderzoeksprojecten en innovaties in biobased materialen. De dag werd afgesloten met een netwerkborrel, waar volop werd doorgepraat over de kansen en samenwerking rondom agro en smart materials.

Blauwe bessen zijn niet alleen lekker, ze kunnen ook nog eens heel nuttig zijn als grondstof. Bij Brightlands maken ze er namelijk textiel van voor handschoenen of veiligheidsvesten. Hoe ze dat doen? Van plantenresten en van overgebleven bessen die niet eetbaar zijn, worden de moleculen gescheiden. En daar kun je weer textiel van maken. Zo zijn de resten toch nog waardevol. Een mooi voorbeeld van circulariteit, en het geeft de teler ook nog eens meer financiële zekerheid. Meer inspiratie over circulaire initiatieven? In deze Week van de Circulaire Economie besteden we er aandacht aan. Lees er meer over op: bit.ly/43izya3

Het project Circulaire teelt en chemie was bij de eerste starters van ons nieuwe programma en heeft als doelstelling om ook de keten van de moleculen die je gebruikt in bepaalde slimme materialen, voedingsstoffen en medicijnen drastisch te verkorten.