RAMBO klankbordgroep verkent innovatieve pistes voor emissiereductie

Op 18 december 2025 kwam de klankbordgroep van het RAMBO-project samen bij TREVI NV. Het project richt zich op het verminderen van emissies in de intensieve veehouderij, met brongerichte maatregelen en flankerende oplossingen. De deelnemers kregen een stand van zaken, bespraken voorlopige onderzoeksresultaten en gingen in co-creatie op zoek naar kansrijke oplossingen voor emissiereductie in de veehouderij.

De bijeenkomst startte met een overzicht van de doelstellingen en de reeds behaalde resultaten van RAMBO-project. We deelden de voorlopige onderzoeksresultaten voor pluimvee en varkens.

• PLUIMVEE

Bij leghennen en vleeskippen onderzoeken we het effect van strooiselmanagement. We merken op dat droog strooisel in bepaalde omstandigheden meer ammoniak kan produceren. Dit hangt samen met de verdichting van het strooiselbed aan het einde van de ronde, waardoor ammoniak beter wordt vastgehouden.

Ook testen we het aanzuren van strooisel met een kant-en-klaar product waarin natriumwaterstofbisulfaat is ingemengd. Dit maakt het gebruik eenvoudiger voor de veehouder.

• VARKENS

Voor de varkenshouderij lopen proeven bij ILVO en De Hoeve Innovatie in Nederland. Een bio-stimulerend mestputadditief liet positieve effecten zien op ammoniakemissies, op voorwaarde dat het regelmatig aan de mest wordt toegevoegd. De klankbordgroep vroeg zich af welk effect dit additief heeft op mest die wordt verwerkt in een pocketvergister.

Daarnaast bespraken we proeven met yucca als voederadditief, dagontmesting bij vleesvarkens en biggen en de toepassing ervan in vrijloopkraamhokken.

Joren Bruneel stelde Trevi NV voor. Het bedrijf is gespecialiseerd in milieu- en luchtbehandelingstechnieken en ontwikkelt onder meer luchtwassers, scrubbers en biofilters voor de zuivering van afvalgassen voor industriële en landbouwtoepassingen. Ze bieden maatwerkoplossingen voor lucht- en waterzuivering, mestverwerking en energieprojecten.

Na de lunch ging de groep aan de slag in een co-creatiesessie. We lichtten de mogelijkheden van de duurzaamheidsmatrix toe en bouwden verder op de resultaten van een eerdere sessie waarin voor- en nadelen van verschillende ammoniak emissie reducerende systemen waren opgelijst. Ook bespraken we innovatieve, (nog) niet erkende technieken.

• Innovatieve systemen in de pluimveehouderij
  
  Aangezuurd stalstrooisel (Improbed): De sterke punten volgens de co-creatiegroep zijn het gebruiksgemak, de snelle toepasbaarheid en inzetbaarheid in bestaande stallen. De grootste aandachtspunten zijn de kostprijs, mogelijke effecten op voetzolen en beton, en de afhankelijkheid van één leverancier. In combinatie met een warmtewisselaar kan deze techniek zorgen voor extra ammoniakreductie en mogelijks energiebesparing, al blijft de warmtewisselaar seizoensafhankelijk.
  
  Vencomatic Eco Air Care-systeem: dit is een combinatie van warmtewisselaar en luchtwasser. Het systeem biedt een hoge emissiereductie, maar vraagt een aanzienlijke investering en brengt ook onderhouds- en verbruikskosten met zich mee.

• Innovatieve systemen in de varkenshouderij
  
  Dagontmesting: door de deelnemers ervaren als een eenvoudige, brongerichte techniek die het stalklimaat verbetert en biogasproductie mogelijk maakt. Tegelijk zijn er aandachtspunten zoals de omvang van de installatie, de nood aan externe mestopslag en de vereiste ingrijpende verbouwingen.
  
  Het Total Circular Farm-concept werd gepresenteerd als een integrale aanpak. Het hoge reductiepotentieel biedt mogelijks een voordeel, al vraagt dit concept een doorgedreven beheersing en opvolging.
  
  Moving Floor (automatisch zelfreinigende vloer): de techniek kan ongeveer 60% emissiereductie opleveren en scoort goed op dierenwelzijn en comfort. Toch zijn er nog vragen over slijtage, onderhoud, levensduur en praktische situaties zoals uitval van dieren.

Tijdens de brainstorm werd gewezen op mogelijks vergeten maatregelen zoals het impregneren van beton, alternatieve huisvestingsconcepten, voeding en management, en het herbekijken van emissiefactoren voor externe mestopslag. Een belangrijke algemene opmerking was dat ammoniakreductie vaak als hoogste prioriteit wordt gezien, terwijl dierenwelzijn in de praktijk soms onder druk komt te staan. Binnen het project BOWIE meten we daarom ook emissies bij systemen die het dierenwelzijn verhogen.

De input uit deze RAMBO klankbordgroepbijeenkomst vormt de basis voor verdere verdieping en voorbereiding van de volgende en laatste co-creatiesessie, waarin we de meest kansrijke pistes verder uitwerken.