Emissiereductie bij varkens (2/4): vrijloopkraamhok met dagontmesting

De combinatie van vrijloopkraamhok met dagontmesting maakt het interessant voor varkenshouders die willen inzetten op zowel dierenwelzijn als emissiereductie.

In aanloop naar het RAMBO-slotevent van 15 september zetten we drie onderzochte maatregelen en technieken in de kijker. In dit tweede deel: vrijloopkraamhok met dagontmesting.

Een vrijloopkraamhok geeft de zeug meer bewegingsruimte tijdens de kraamperiode. Dit stimuleert natuurlijk gedrag, sociaal contact tussen de zeugen en tussen de zeug en haar biggen en het speelgedrag van de biggen. Dit draagt bij aan het welzijn van zowel de zeug als haar biggen.

Op het praktijkbedrijf van De Hoeve Innovatie wordt dagontmesting al toegepast bij gespeende biggen en vleesvarkens. Omdat dit positieve effecten heeft op stalklimaat en diergezondheid, werd de techniek ook geïntegreerd in de vrijloopkraamhokken. Zo combineert het systeem dierenwelzijn met emissiereductie

Het vrijloopkraamhok bestaat uit een dichte vloer en een mestplaats voorzien van een stalen rooster. Onder dat rooster bevindt zich een verkleinde mestput met schuine wanden met dagontmestingssysteem, waardoor de mest dagelijks uit de afdeling wordt verwijderd. Daarnaast beschikt het hok over een verwarmd biggennest, zodat voor zowel de zeug als de biggen een geschikt klimaat kan worden gecreëerd.

Tijdens het project werd de inrichting van het hok verder geoptimaliseerd. Zo werden de plaatsing van voer en water aangepast, het biggennest verplaatst en de valbeugels breder en hoger gemaakt. Deze aanpassingen zorgden voor een betere benutting van het hok en minder hokbevuiling.

• Goede bigontwikkeling: In verschillende rondes werden vergelijkbare of hogere speengewichten gerealiseerd dan in reguliere kraamhokken. De vrije voeropname van de zeug en een hogere melkproductie kunnen hieraan bijdragen.
• Minder stress bij de zeug: Praktijkervaringen tonen dat zeugen rustiger zijn in het vrijloopkraamhok. Anders dan in een regulier kraamhok worden ze niet vastgezet, waardoor de overgang vanuit groepshuisvesting natuurlijker verloopt. Daarnaast kunnen de zeugen contact maken met elkaar.
• Beter stalklimaat: Eerdere metingen bij de gespeende biggen en vleesvarkens hebben laten zien dat frequente mestafvoer een doeltreffende brongerichte maatregel is om emissievorming te beperken. Er wordt verwacht dat ook in vrijloopkraamhokken een gelijkaardig effect optreedt. De emissiemetingen worden nog uitgevoerd.

Het onderzoek toont aan dat een vrijloopkraamhok met dagontmesting vraagt om een goed doordachte inrichting en actief management. Meerdere factoren zijn bepalend voor het succes van het systeem.

• Duidelijke functiegebieden: Voorzie aparte zones voor eten, rusten en mesten. Door het mestgedrag van de dieren goed te sturen, kan hokbevuiling voorkomen worden.
• Passend stalklimaat: Stem temperatuur en ventilatie af op zowel de behoeften van de zeug als van de biggen. Zet het biggennest open wanneer het te warm wordt.
• Vitale biggen met een toomgrootte van maximaal 14 biggen.

• Download de fiche vrijloopkraamhok met dagontmesting voor een praktisch overzicht van de werking, voordelen en aandachtspunten.
• Raadpleeg het evaluatierapport voor de volledige onderzoeksresultaten.

Kom op 15 september naar het slotevent van project RAMBO in Sint-Niklaas. Ontdek de belangrijkste onderzoeksresultaten en praktijkervaringen rond emissiereductie in de varkens- en pluimveehouderij. Via keuzesessies over technieken, regelgeving en toekomstperspectieven voor de sector krijg je de kans om vragen te stellen en ervaringen uit te wisselen met collega-veehouders, onderzoekers, adviseurs.

>> Schrijf je in!

Volgende week in deel 3: een biostimulerend mestputadditief als maatregel voor ammoniak- en methaanreductie, zonder ingrijpende stalaanpassingen.

RAMBO staat voor Reductie van Ammoniak via Brongerichte en flankerende Oplossingen. Het Interreg Vlaanderen-Nederland project wil maatregelen en technieken ontwikkelen die varkens- en pluimveehouders in staat stellen om aan de ammoniakemissienormen te voldoen.