Vlaams-Nederlandse samenwerking ontwikkelt toerental-assistent voor binnenvaart
Tamara Blonk | Antwerpen, 18 mei 2026
De ontwikkeling van Blue-RPM is formeel op woensdag 13 mei begonnen onder leiding van het Belgische Instituut voor het Transport langs de Binnenwateren (ITB), dat binnen een Europees Interreg-project samenwerkt met het Nederlandse SAB, de Technische Universiteit Eindhoven, Multronic, de Karel de Grote Hogeschool, Novation en de Antwerp Maritime Academy.
Sensoren aan boord
De komende tijd wordt met sensoren aan boord van zes schepen data verzameld om het meest efficiënte toerental te berekenen, zowel in de op- als afvaart op rivieren en op kanalen en meren, waarbij rekening wordt gehouden met de beladingsgraad van het schip. Waterstanden, stroming, het weer, zuiging, maar ook wachttijden bij de sluis en de motorprestaties worden eveneens geïntegreerd. Hiermee wordt de meest efficiënte route gepland en welk toerental daar het beste bij past. Doel van deze RPM-assistent is brandstofbesparing en vermindering van de CO2-uitstoot.
Simulatoren
Naast de sensordata worden scenario’s getest op simulatoren om te kijken wat de invloed is van menselijk gedrag. Maakt iedere deelnemer op hetzelfde moment een stuurcorrectie? Wie vaart het zuinigst en hoe komt dat? Met de verzamelde data wordt vervolgens een zogeheten digital twin, een digitale kopie van een schip gemaakt, waarmee met hulp van Artificial Intelligence (AI) kan worden voorspeld welk toerental op welk moment het meest efficiënt is.
Charlotte Nietvelt, beleidsmedewerker bij het ITB en projectcoördinator Blue-RPM, zegt over het project: ‘Met Blue-RPM willen we de komende jaren beter inzicht krijgen in de uitstoot van binnenvaartschepen bij verschillende vaarsnelheden en hoe we de uitstoot concreet kunnen verminderen. Tegelijk willen we sensibiliseren over ecovaren en de optimalisatie van vaargedrag in functie van emissievermindering, zowel richting sector, overheden als maatschappij.’
Er wordt gesproken over een actieve betrokkenheid van de binnenvaartsector, onder meer via een klankbordgroep en de proeven op de simulatoren. Ook brancheorganisaties De Vlaamse Waterweg en Koninklijke Binnenvaart Nederland worden gevraagd om feedback over het project.
Ecovaren
Naast het onderzoek wordt een e-learning-pakket ontwikkeld ter uitbreiding van de website voortvarendbesparen.nl, dat wordt beheerd door het SAB. Op de website kunnen schippers en rederijen cursussen volgen om hun vaargedrag zo efficiënt mogelijk te maken en zuinig te varen. Even afstoppen als het ondiep wordt is een schipper niet vreemd, maar waar kan nog meer worden bereikt? Zijn er bijvoorbeeld wachttijden bij een sluis of laad-/loskade, waardoor er geen haast is en het toerental hierop kan worden aangepast?
Europese subsidie
Het ITB is al langer bezig met een vergroeningsvisie voor de binnenvaart. Naast ecovaren (waarbij brandstofbesparing centraal staat) zijn ook walstroom en duurzame motortechnologie belangrijke thema’s om de binnenvaart duurzamer en economisch sterker te maken, zowel in Vlaanderen als in Nederland.
Het project loopt tot 2029, er is vanuit Europa 2,4 miljoen euro voor vrijgemaakt.
BLUE-RPM | 18/05/2026
Nuttige Links
Lees het artikelGerelateerd nieuws
Blijf je graag op de hoogte?
Schrijf je in op onze nieuwsbrief!