Hittestress in huis? De oplossing van U-Save is glashelder

Het Interreg Vlaanderen-Nederland project U-Save werkt hard aan een oplossing: slimme ramen die warmte tegenhouden op zulke hete zomerdagen. Het is dan ook niet gek dat de projectpartners ergens wel blij waren met de uitzonderlijk hete zomer van 2026, want het waren de perfecte omstandigheden om de ramen eens goed in de praktijk te testen. Wij waren bij de opening van zo’n testlocatie in Heerlen en gingen in gesprek met Nicole Meulendijks van TNO, die het project coördineert.

Nicole en ik ontmoeten elkaar aan de rand van Heerlen. Tussen alle grote meubelwinkels aan de woonboulevard valt juist het kleine huisje langs de weg op. De flessen bubbels staan alvast klaar voor een feestelijke opening.

Nicole: “Dit huis, een modulair CUBE gebouw, werd ontwikkeld binnen een ander Europees samenwerkingsproject (CMW, OPZuid). Zij ontwikkelen circulaire en modulaire woningen voor de sociale woningbouw, het hele huis is daarmee ook circulair. Dat past precies bij wat wij doen bij U-Save. Omdat het een demonstratiewoning is, is het daarbij ook nog een ideale plek om onze ramen te testen. Initieel zouden we namelijk op een andere locatie de testen uitvoeren, maar dit was een kantoor waar dagelijks al mensen aan het werk waren. Om de ramen goed te testen, met de juiste meetapparatuur, zouden we de vaste huurders in de weg lopen. Daarom is deze CUBE woning een ideaal testgebouw: we hoeven geen huurders lastig te vallen met ons onderzoek, en we werken samen met een ander duurzaam project. Zo komt alles heel mooi samen.”

Nicole geeft me een rondleiding rond het gebouw. In het gebouw zijn twee kantoorruimtes ingericht: één met een normaal raam, en één met een raam van U-Save. Je kunt het niet zien, maar dat laatste raam heeft een speciale thermochrome coating. Die coating schakelt bij een vaste temperatuur: op koude dagen wordt warmte binnengelaten, op warme dagen wordt de warmte vanzelf tegengehouden. Zodoende is het binnen aangenaam in winter én zomer, en bespaar je energie.

Naast een bureau en een stoel, staan er in de twee verder identieke kantoorruimtes ook verschillende meetinstrumenten. Daarmee zijn de afgelopen zomer al verschillende testen gedaan.

Nicole: “We hebben de volledige zomerperiode gebruikt om testpersonen in het huisje te laten werken. Die mensen komen dan één dag in het U-Save kantoor, en een andere dag in het referentiekantoor. Zo doen we dus vergelijkende metingen, waarbij we de ervaringen van de gebruiker tijdens het werken meten. Enerzijds doen we een sociale studie, daarbij vragen we uit wat de gebruikerservaring is: hoe prettig ze het licht en de temperatuur vinden en of ze verschil ervaren tussen de twee ruimtes. Daarbij hebben ze allerlei meetinstrumenten op hun lichaam, waarmee we bijvoorbeeld de bloeddruk en huidtemperatuur van de gebruikers kunnen meten. Anderzijds meten we de condities in de kamers, waarbij we onder andere de temperatuur en lichtinval onderzoeken. Universiteit Maastricht is verantwoordelijk voor de sociale studie, en Zuyd Hogeschool voor de metingen in de kamers. We hebben nu de eerste metingen kunnen doen, en het ziet ernaar uit dat we inderdaad verschil kunnen meten tussen de twee kamers. Het is wel een hele berg data; die gaan we de komende maanden verder analyseren.”

Nicole: “We hebben in U-Save twee demo’s gedaan. Dit is een demo met testpersonen, maar we hebben in een eerdere fase van het project de ramen ook geïnstalleerd in een kantoorruimte van SolarBEAT, van de Universiteit Eindhoven. Daar hebben we een jaar lang metingen gedaan en zijn dus alle seizoenen langsgekomen. We verwachten dat de ramen in de winter de warmte binnenhouden, en dat zien we ook al terug in de data. In de zomer blokkeren de ramen infrarood, en in de winter wordt de warmte gewoon binnengelaten. Het innovatieve van U-Save is dat je dat aan de ramen zelf niet kunt zien.”

Nicole: “In het project hebben zijn zowel bedrijven als kennisinstellingen betrokken vanuit Nederland en Vlaanderen. Iedereen ervaart dat als heel interessant en prettig. In het project zijn het namelijk allemaal complementaire bedrijven; iedereen doet iets wat de ander niet kan. Dat maakt dat de samenwerking heel soepel verloopt.”

Nicole “Het is interessant om te onderzoeken of de technologie breder toepasbaar is, in andere marktsegmenten. Nu moeten we het hele raam vervangen, maar we zouden graag onderzoeken of we ook een renovatieconcept kunnen ontwikkelen, bijvoorbeeld met een plakbare folie met dezelfde coating. We zouden daarnaast ook graag nog de mogelijkheden voor bijvoorbeeld treinen en bussen onderzoeken.

Verder werken we voor de ramen die binnen U-Save werden ontwikkeld nu richting marktintroductie. Daarvoor willen we graag nog meer gebruikerstesten uitvoeren, bijvoorbeeld ook in woningen. Dat is de laatste fase voordat het beschikbaar komt voor commerciële toepassingen. Met de hete zomer van dit jaar merken we daarvoor nu al veel interesse: we worden al regelmatig gebeld door particulieren of zij een U-Save raam kunnen kopen. Dat kan waarschijnlijk binnen nu en twee à drie jaar.”