TATOE laat jongeren zichzelf en hun beroepsmogelijkheden ontdekken

Tijdens het Kennisfestival (in januari 2026 bij Summa in Eindhoven) spraken hierover we met Sara Kooijman, Ellen Rosez en Chantal de Jong.

Wie ben ik? En wat wil ik? Bij die vragen staan jongeren, volgens Sara Kooyman (projectverantwoordelijke TATOE), niet vaak genoeg stil. ‘Voor hun toekomst is het belangrijk dat ze over zichzelf nadenken en zicht krijgen op alle studie- en beroepsmogelijkheden. Zo maken ze een keuze die bij hen past, waardoor ze gemotiveerd blijven.’ Zeker in de techniek zijn die mogelijkheden niet altijd duidelijk. ‘En juist daar, en in de zorg, is de vraag het grootst.’

Doe-opdrachten

TATOE biedt jongeren tussen de 12 en 18 jaar in Zuid-Nederland en Vlaanderen de kans om meer over zichzelf te leren. Dat begint in de klas met een ‘moza-ik’-test, waaruit naar voren komt welk persoonstype de leerling is. Bijvoorbeeld een ‘creatieveling’ of ‘denker’. Vervolgens verkennen de leerlingen in het Talentenatelier van de Toekomst hun interesses en talenten. ‘Dat gebeurt via doe-opdrachten’, vertelt projectmedewerker Ellen Rosez. In acht films komt steeds een zogenoemde impactmaker aan het woord, waar vervolgens drie uiteenlopende activiteiten aan gekoppeld zijn. ‘Bij ‘het festival van de toekomst’ gaan leerlingen bijvoorbeeld aan de slag met licht en geluid, creëren ze een festivalkapsel en organiseren ze via een game een duurzaam feest. Iedere activiteit boort andere talenten aan. Door ervaring op te doen, voelen jongeren wat ze leuk vinden. Dat maakt reflecteren daarna makkelijker.’

Anders dan een studiekeuzetest

Na afloop geven leerlingen aan welke opdrachten zij het leukst vonden. Die opdrachten zijn weer gekoppeld aan persoonstypes en opleidingsmogelijkheden. Daaruit komt geen top 5 gerold, zoals bij studiekeuzetesten vaak het geval is, maar een breed scala aan mogelijkheden. Sara: ‘Wij vinden het juist belangrijk om de blik van jongeren te verbreden. Oriënteren en ontdekken, dat is ons doel.’ Regisseur Chantal de Jong vult aan: ‘Wat ik erg goed en leuk vind aan TATOE, is dat leerlingen meegenomen worden in een verhaal en vanuit daar hun talent ontdekken. Dat spreekt aan. Al die verhalen richten zich bovendien op iets goeds.’ Zo zijn de Sustainable Development Goals erin verweven, en is er aandacht voor 21st century skills en STEM-vaardigheden (Science, Technology, Engineering, Mathematics).

Ook voor ouders

TATOE start in september van dit jaar. Op dit moment wordt nog de laatste hand gelegd aan de lesmaterialen. Toch is er al veel interesse, vertelt Sara. ‘Je voelt dat er nood is aan deze vorm van loopbaanoriëntatie.’ Echt uitdagend zal het volgens Sara dan ook niet zijn om onderwijsinstellingen te vinden die willen aanhaken. ‘Ik denk dat onze grootste uitdaging ligt in het aanmoedigen van scholen om het héle traject te volgen en niet alleen het atelier te bezoeken. Dan halen leerlingen er zoveel meer uit.’ TATOE moet ook online een plek worden met informatie en good practices over loopbaanbegeleiding. ‘Deze online omgeving is bedoeld voor docenten, jeugdwerkers én ouders’, vertelt Ellen. ‘Het is belangrijk dat er thuis ook over studiemogelijkheden gepraat wordt. Op onze website vinden ouders straks tools om dit gesprek te starten.’

Interregionale samenwerking

Binnen TATOE wordt er interregionaal samengewerkt: partners uit Vlaanderen en Zuid-Nederland slaan de handen ineen. Zo schuift Sara aan vanuit het Beroepenhuis, Chantal vanuit de Ontdekfabriek en Ellen vanuit Groep INTRO. Verder werken ook de Uitvindfabriek, Educathor, Brightlab en Brainport Development mee. Chantal: ‘Iedereen brengt een ander talent mee. De ene organisatie heeft veel kennis van jongeren met een ondersteuningsbehoefte, de ander weet juist veel van STEM-onderwijs. De combinatie van die expertises maakt deze samenwerking zo sterk.’ Ellen sluit af: ‘We hoeven het wiel in Nederland en Vlaanderen niet opnieuw uit te vinden. Zo bundelen we het beste van meerdere werelden.’