Veilig varen op afstand

Zo’n tienduizend schepen vervoeren jaarlijks vanuit de havens van Rotterdam, Amsterdam en Antwerpen-Brugge honderden miljoenen ton aan goederen diep het Europese achterland in. Toch staat de sector zwaar onder druk. “In 2030 zal er naar verwachting 25% minder personeel zijn dan in 2021, terwijl de vervoersvolumes gelijk blijven of stijgen,” vertelt Roy Kok, CEO van Smart-Ship. “Binnenvaart is energiezuiniger dan vrachttransport en efficiënter dan het spoor. Toch kan het personeelstekort de leverzekerheid en duurzaamheid van de hele logistieke keten ondermijnen.”

De hoge mentale belasting aan boord maakt het probleem nog nijpender. "Incidenten zijn vaak toe te schrijven aan menselijke fouten door een overvloed aan informatie in de stuurhut," vult Roy aan.

Slimme technologie, zoals realtime data en intuïtieve besturing, biedt een oplossing om de capaciteit van de binnenvaart op peil te houden en verdere groei mogelijk te maken.

Smart-Ship ontwikkelt haptische besturingshendels: stuurapparatuur die omgevingsinformatie – zoals stroming, wind en motorstatus – vertaalt naar voelbare krachten en trillingen. Zo kunnen schippers intuïtiever navigeren met een lagere cognitieve belasting en een energiezuinig vaargedrag aannemen.

Seafar ondersteunt rederijen met walbesturing vanuit Remote Operating Centers (ROC's). Vanuit die centra worden schepen met beperkte bemanning op afstand gemonitord en waar nodig aangestuurd.

Louis-Robert Cool, CEO van Seafar: “Smart-Ship en Seafar werken al langer samen. Onze technologieën versterken elkaar: haptische feedback aan boord en walbesturing vanuit de ROC zijn complementaire bouwstenen voor een veiligere en efficiëntere binnenvaart."

Veiligheid en aansprakelijkheid blijven daarbij centrale aandachtspunten. "Walbesturing is vandaag al veilig en operationeel, maar we willen verder gaan. Met dit project onderzoeken we hoe we de bedieningsorganen aan boord en in de ROC synchroon kunnen laten lopen, zodat de overdracht van controle nog naadlozer en intuïtiever verloopt. Elke extra laag van veiligheid versterkt het vertrouwen in de technologie", aldus Louis-Robert.

Via dit CrossRoads-project bouwen beide partners aan een platform dat de safety case verder aanscherpt. Roy: "We onderzoeken hoe de positie van de besturingsorganen aan boord en in de ROC realtime kunnen gelijklopen, zodat bemanningsleden op elk moment kunnen meevolgen en indien nodig direct overnemen. Daarnaast werken we aan een fail-safe mechanisme dat het schip automatisch veilig tot stilstand brengt bij verbindingsverlies."

Louis-Robert: "Dit project beantwoordt drie uitdagingen in één beweging. Het personeelstekort: walbesturing maakt het mogelijk om met kleinere bemanningen aan boord te varen. De verduurzaming van de binnenvaart: slimmer varen en geoptimaliseerde routes vertalen zich rechtstreeks in minder brandstofverbruik en lagere emissies. En de versterking van de logistieke keten: een betrouwbaardere binnenvaart ontlast het wegtransport en consolideert de positie van de Benelux-havens als Europese gateway."

• Subsidiebedrag: 250.000 euro EFRO-steun
• Projectpartners: Smart-Ship en Seafar
• Provincies: Zuid-Holland (NL) en Antwerpen (BE)
• Thema: Industrie 4.0