Welke factoren bepalen succesvolle stekvermeerdering bij doordragende aardbeienplanten?

De vraag naar hoogwaardige aardbeiplanten blijft toenemen, terwijl telers tegelijkertijd streven naar meer uniformiteit, efficiëntie en voorspelbaarheid in de vermeerdering. Binnen het Vlaanderen-Nederland Interreg-project PlantGoed werd daarom onderzocht welke factoren de grootste invloed hebben op de vegetatieve vermeerdering van doordragende aardbeirassen via hangend stek. De proeven werden uitgevoerd door Van der Avoird Trayplant, in samenwerking met onder andere Aris, Harvestis, Delphy en Inagro.

Bij traditionele kortedagrassen is het onderscheid tussen vegetatieve groei (rankvorming) en generatieve groei (bloemvorming) relatief eenvoudig te sturen via daglengte, temperatuur en lichtintensiteit. Bij doordragende rassen ligt dit wezenlijk anders. Deze planten kunnen onder uiteenlopende omstandigheden bloemen én ranken produceren, waardoor de vegetatieve vermeerdering moeilijker beheersbaar wordt. Het onderzoek richtte zich daarom op de vraag hoe doordragende aardbeien zo gestuurd kunnen worden dat ze maximaal ranken en stekken vormen en minimaal energie investeren in bloei.

Het onderzoek maakt duidelijk dat succesvolle stekvermeerdering van doordragende aardbeienplanten vooral begint met het juiste uitgangsmateriaal. Hierbij is gekeken naar verschillen tussen verse, verspeende en gekoelde moederplanten en naar factoren zoals wintercyclus, koude-uren, stekdatum, plantdatum, inpakdatum welke impact hebben op de vegetatieve groeiwijze van de planten. De resultaten laten duidelijk zien dat succesvolle vegetatieve vermeerdering van doordragende aardbeien vooral wordt bepaald door de fysiologische toestand van de moederplant. Daarmee biedt het onderzoek waardevolle aanknopingspunten voor het verder optimaliseren van de vermeerdering van doordragende aardbeirassen.

Afbeelding: verse moederplanten

• Gekoelde moederplanten presteren aanzienlijk beter dan verse moederplanten doordat zij meer groeipunten, meer basisranken en een grotere vermeerderingspotentie hebben.
• Een wintercyclus is essentieel voor een goede rank- en stekvorming. Planten die natuurlijke koude en koelbewaring hebben ontvangen produceren meer en uniformere stekken.
• Voldoende koude-uren zijn cruciaal. Te vroeg inpakken leidt vaak tot slechte groei en weinig rankvorming. Ondanks vroeger inpakken met minimaal ongeveer 1.000 koude-uren (circa 6 weken koeling) geeft dit niet altijd goede resultaten.
• Temperatuur heeft een grote invloed. Bij lage temperaturen stagneert de groei en worden weinig ranken gevormd. Hogere temperaturen bevorderen de vegetatieve groei.
• Latere plantdatums geven betere resultaten dan vroege plantingen, zowel bij verse als gekoelde moederplanten.
• De inpakdatum is belangrijker dan de duur van de koelbewaring. Planten die voldoende zijn afgehard vóór het inpakken presteren beter.
• Licht lijkt een ondersteunende rol te spelen, vooral in combinatie met voldoende temperatuur, maar kon niet als afzonderlijke factor worden beoordeeld.
• Voor plantdichtheid en voeding werden geen duidelijke effecten gevonden binnen de uitgevoerde proeven.
• Het verbonden houden van verspeende dochterplanten aan de moederplant leverde geen meerwaarde op en werd als te arbeidsintensief beoordeeld.

Afbeelding links: gekoelde moederplanten

Afbeelding rechts: verse verspeende moederplanten

De onderzoeksresultaten tonen aan dat een goed afgeharde, gekoelde moederplant die een volledige wintercyclus en voldoende koude-uren heeft doorgemaakt de hoogste en meest uniforme stekproductie geeft. Naast koude zijn temperatuur, plantdatum en inpakdatum de belangrijkste stuurfactoren voor succesvolle vegetatieve vermeerdering.