Otter over de grens
De otter is terug! Een grensverleggend avontuur voor een gezonder milieu en een levendige natuur.
Ontsnippering
De otter breidt zijn leefgebied vanuit het noorden van Nederland uit naar de grensregio. Om deze dieren te beschermen en hun migratie te ondersteunen, werkt dit werkpakket aan het ontsnipperen van infrastructurele knelpunten. Dit voorkomt dat otters slachtoffer worden in het verkeer en helpt ook andere fauna zoals boom- en steenmarter, hermelijn, wezel, das, waterspitsmuis, bever en amfibieën.
Wat is ontsnippering?
Ontsnippering houdt in dat we barrières in het landschap, zoals wegen en kanalen, doorbreken of aanpassen zodat dieren zich veilig kunnen verplaatsen. Dit doen we door faunatunnels, wildroosters, verkeersdrempels, looprichels en andere maatregelen te plaatsen.
Expertise en samenwerking
In Nederland is al veel ervaring opgedaan met ontsnippering. In Vlaanderen is er, ondanks intensieve voorbereiding zoals het opstellen van het soortbeschermingsprogramma otter, nog onvoldoende budget voor uitgebreide maatregelen. Daarom richten we ons binnen dit project op Vlaamse knelpunten en werken we nauw samen met Nederlandse partners zoals ARK, Zoogdiervereniging, provincies, waterschappen en Rijkswaterstaat om technische fouten te vermijden en kennis te delen.
Geplande acties
1. Gesprekken met water- en wegbeheerders: Voortzetten van gesprekken om oplossingen te bespreken en knelpunten op de beleidsagenda te krijgen.
2. Effectieve ontsnippering: Selecteren en uitvoeren van knelpunten met behulp van verschillende ontsnipperingsmaatregelen. We ontwikkelen een handleiding met maatregelen die ook voor andere beheerders nuttig is.
3. Voorbereiding en uitvoering: Voor negen projecten worden concrete plannen gemaakt, vergunningen aangevraagd en bestekken uitgestuurd. Hierbij worden Nederlandse voorbeelden en aanbevelingen gevolgd.
4. Grensoverschrijdende kaart: Opstellen van een kaart met knelpunten en groene verbindingen voor de otter in het watersysteem van de Boven Mark en/of aangewezen migratiecorridors.
Uitvoering in kerngebieden Scheldevallei, regio Antitankgracht en Maasvallei
In de Scheldevallei en Antitankgracht zijn al vergevorderde plannen voor concrete maatregelen. In de Maasvallei ligt de nadruk op voorbereidend werk vanwege de doorlooptijd van het project.
Prioritaire knelpunten:
Antitankgracht:
- Kruising Heidestraat-Zuid: Regionaal Landschap de Voorkempen voorziet hier samen met Vlaamse Milieumaatschappij en gemeente Kapellen een eco-koker met wildraster.
- Kruising Miksebaan: Regionaal Landschap de Voorkempen voorziet hier samen met Vlaamse Milieumaatschappij en gemeente Brasschaat een faunatunnel en wildraster.
- Ontsnippering Heidestraat Noord door middel van een aangepaste duiker met loopplanken en plaatsing van een raster.
Scheldevallei:
- N47/Europalaan in Zele thv kruising met Zelebeek komt een raketpersing van droge faunabuis. Dit is een samenwerking van Regionaal Landschap Schelde en Durme, polder Tussen Schelde en Durme, en Agentschap Wegen en Verkeer.
- Koebrugstraat in Sint-Niklaas ter hoogte van de kruising met Stekense vaart komt een een verkeersremmer voor de Koebrug, met een plaatsing van een extra looprichel onder de brug en aanpassing bestaande looprichel. Regionaal Landschap Schelde en Durme zorgt hier samen met stad Sint-Niklaas en VMM voor.
- Daknam-Dorp in Lokeren ter hoogte van de kruising met Heirlandstraatbeek wordt een faunatunnel aangelegd in combinatie met een begeleidend wildraster. De werken worden uitgevoerd door RLSD, polder Sinaai-Daknam en stad Lokeren.
- N419 in Kruibeke ter hoogte van de kruising Barbierbeek herstellen Provincie Oost-Vlaanderen, Agentschap Wegen en Verkeer, Vlaamse Waterweg en Regionaal Landschap Schelde en Durme een bestaande looprichel. Daarnaast plaatsen ze een bijkomende looprichel en begeleidend wildraster. Oplossen van dit knelpunt leidt tot de verbinding van de vallei van de Barbierbeek met de Schelde.
- In Zeekanaal in Wintam en kanaal Leuven-Dijle ter hoogte van het Zennegat zijn 10 faunatrappen geplaatst. 8 faunatrappen in Wintam en 1 aan Zennegat. Daarnaast is er nog één trap tegen de kademuur aan het Zennegat gezet. Dit gebeurde door het Regionaal Landschap Rivierenland in samenwerking met de Vlaamse Waterweg en Regionaal Landschap Schelde Durme.
- Ontsnippering van de kruising van de Gentsesteenweg met de Stannebeek in Mechelen door middel van een aangepaste T-vormige duiker.
Maasvallei:
- Ontsnippering van 15 prioritaire knelpunten uit het Soortenbeschermingsprogramma van de Otter door middel van loopplanken. Er wordt maximaal ingezet op goed aansluiten van de loopplank op de oever zodat er geen rasters nodig zijn.
Onderhoud en duurzaamheid
Bij alle maatregelen wordt gekozen voor duurzame materialen en wordt rekening gehouden met klimaatveranderingen. In de overeenkomsten met toekomstige eigenaren van de infrastructuur wordt vastgelegd dat zij instaan voor het onderhoud.
Met dit werkpakket dragen we bij aan een veiligere en toegankelijkere leefomgeving voor de otter en andere dieren in Vlaanderen.