De opstart van een teamprofessionalisering bij Stedelijk Onderwijs Antwerpen
In de huidige VUCA-wereld speelt teamprofessionalisering een onmisbare rol in scholen. Schoolleiders ervaren hierbij soms weerstand in hun teams, waardoor de impact van de professionalisering beperkt blijft. Barbara Ferny (netwerkdirecteur basisonderwijs) vroeg zich af hoe je toch een aantrekkelijke werkgever kan zijn, ondanks het feit dat je werknemers soms ‘tegen hun zin’ laat professionaliseren.
Hoe krijgen we iedereen mee op een trein waar ze echt wel op moeten? We durven vaak niet te verplichten en bieden vrijblijvend uiteenlopende professionaliseringssporen aan, maar sommige werknemers krijgen we niet mee. Hoe kunnen we ondanks het feit dat we meer sturen op professionalisering toch aantrekkelijk blijven voor onze leraren?
In dit innovatieteam doken we in de literatuur rond effectieve professionalisering. Om binnen de beschikbare tijd tot het ontwerp van een tool te komen, bakende we af en zoomden in op één aspect van effectieve professionalisering, namelijk de match tussen de noden van het schoolteam en de inhoud van de professionalisering. Teamleden moeten een gedeeld gevoel van urgentie en eigenaarschap ervaren om gemotiveerd in te stappen in een professionaliseringstraject. Daartoe ontwikkelden we een teamoefening die kan dienen als kick-off voor een professionaliseringstraject dat je met je team zal lopen.
Onze belangrijkste inhoudelijke inzichten
- Via teamprofessionalisering kan je inzetten op collective teacher efficacy, wat bijdraagt aan de loyaliteit van leerkrachten aan scholen.
- Motivatie voor een professionaliseringstraject kan gevoed worden vanuit 1) de “succesverwachting” (In welke mate geloof ik dat ik dit effectief zal kunnen/met succes zal kunnen uitvoeren?) en 2) de ervaren waarde van de inhoud (In welke mate geloof ik dat dit bijdraagt aan kwaliteitsvoller onderwijs?).
- In een professionaliseringstraject is het belangrijk om tijd en aandacht te spenderen aan het aligneren van perspectieven van de organisatie en de perspectieven van de deelnemers. Dit kan onder andere door gebruik te maken van (schooleigen) data die de uitdaging of het probleem scherpstellen.
Onze ervaringen met (het testen van) de tool
Verschillende schoolbegeleiders van Stedelijk Onderwijs zijn aan de slag gegaan met onze teamoefening ‘Burning box’. De kracht van de tool zit volgens hen vooral in het expliciet en voldoende tijd maken voor het waarom van een traject en de ideeën om dit op een evidence-informed manier te onderbouwen. Ze waardeerden ook de verschillende werkvormen die in de tool verwerkt zitten, zodat je als begeleider een keuze kunt maken, afgestemd op je eigen kwaliteiten en op het team waarmee je werkt. Ondanks het feit dat deze schoolbegeleiders heel wat methodieken in de vingers hebben om met teams aan de slag te gaan, kon de Burning box voor een verrijking van hun begeleidingspraktijk zorgen.
We hebben de inschalings- en barometeroefening van de Burning box gebruikt. De leraren gingen in kleine groepjes aan de slag met de vragen: Waar staan we nu? Waar willen we staan aan het einde van het schooljaar? Wat doen we al goed? Wat hebben we nodig om nog te kunnen groeien? Het beantwoorden van die eerste 2 vragen met een cijfer is een heel concrete en veilige oefening. Het creëert ook vertrouwen in wat ze al doen als team, en stimuleert het uitspreken van vertrouwen in en naar elkaar. Bij de plenaire terugkoppeling bleek dat elk groepje exact dezelfde cijfers had toegekend, en dat zorgde voor extra groepsgevoel en verbinding.
Benieuwd naar de tool ‘Burning box’?
Onze ervaring met de methodiek van innovatieteams
Als schooldirecteur in dit innovatieteam vond ik het bijzonder waardevol hoe de methodiek me hielp om de vertaalslag te maken van strategische inzichten naar concrete acties. De aanpak bood echt houvast: in plaats van te blijven hangen in de vele ideeën en ervaringen die telkens opdoken, konden we steeds opnieuw gefocuste en doordachte keuzes maken. Daardoor sloten we elke bijeenkomst af met een duidelijke, haalbare stap vooruit in het proces.
De methodiek heeft ons gedwongen om af te bakenen en onze tool klein te houden. Dat was soms frustrerend, omdat je dan denkt dat het niet genoeg zal zijn, maar tegelijk is het ook heel voldoeninggevend dat je na acht bijeenkomsten kan afronden met een afgewerkt product.
Meer info over de methodiek van innovatieteams?
Blijf je graag op de hoogte?
Schrijf je in op onze nieuwsbrief!