TATOE
Een socialer Europa
Een unieke kans voor jongeren om zich voor te bereiden op de arbeidsmarkt van morgen
Nieuws
Artikel
- 27/03/2026
"Als een leerling hoort waar hij goed in is, vergeet hij dat nooit meer"
Hoe help je jongeren ontdekken waar ze geïnteresseerd in zijn, in een wereld waarin beroepen razendsnel veranderen? Volgens vier betrokkenen uit onderwijs en praktijk begint dat niet met een beroepskeuzetest, maar met ervaring. Laat jongeren dingen maken, problemen oplossen en samenwerken, dan ontdekken ze vanzelf hun talenten. Daarover gaan Minette van den Bemd en Barbara Dresen namens BiOND, de vereniging voor begeleiders in het onderwijs, zoals decanen en loopbaanbegeleiders, in gesprek met Mieke Zijlstra van Brainport Development en Hugo Vrijdag van de Ontdekfabriek. Vanuit het interregionale project TATOE (Talentenatelier van de Toekomst) werken zij aan nieuwe manieren om loopbaanontwikkeling dichter bij de praktijk te brengen.
Het begint in een kleine bioscoopzaal in de Ontdekfabriek in Eindhoven. Jongeren zitten in het donker en kijken naar een video. Op het scherm vliegt een drone boven een overstroomd gebied. Wegen zijn verdwenen onder water, hulpdiensten kunnen er niet meer bij. Toch moeten mensen daar water, eten en noodhulpmiddelen krijgen. De oplossing: een kartonnen doos met een parachute die vanuit de drone naar beneden wordt gelaten. Maar dat is nog niet zo eenvoudig. De doos moet openklappen, de inhoud mag niet kapot vallen en het pakket moet veilig landen. En het mag al helemaal niet op iemands hoofd terechtkomen. In de video zie je hoe mensen stap voor stap nadenken over die uitdaging, tot het uiteindelijk lukt en de hulpgoederen veilig op de grond belanden.
Daarna is het aan de jongeren zelf. ‘Wij zeggen altijd: we doen geen techniekproject’, vertelt Hugo Vrijdag. ‘We gaan een avontuur beleven. Dat begint met een verhaal dat kinderen raakt. Daarna mogen ze zelf onderzoeken hoe ze zo’n probleem zouden oplossen. En dan zie je meteen dat iedereen op zijn eigen manier iets bijdraagt.’ Dat avontuur speelt zich af in de Ontdekfabriek, waar jongeren tijdens schoolbezoeken of kinderfeestjes bouwen, testen en experimenteren. ‘Het mooie is dat je daar heel snel talent ziet ontstaan’, zegt hij. ‘De een blijkt een fantastische organisator, een ander komt met creatieve oplossingen en weer iemand anders duikt meteen het bouwen in. Ieder kind ontdekt waar hij of zij energie van krijgt. En als een leerling hoort waar hij goed in is, vergeet hij dat nooit meer.’
Talent ontdekken door te doen
Die aanpak sluit perfect aan bij TATOE, een interregionale samenwerking tussen partners uit Nederland en Vlaanderen die zich richt op jongeren van twaalf tot achttien jaar. De Ontdekfabriek is een van de partners binnen TATOE, waar juist die combinatie van storytelling en doen centraal staat. De ervaringen die bij De Ontdekfabriek worden ingezet, vormen een belangrijk onderdeel van hoe TATOE jongeren wil laten leren. Volgens Mieke Zijlstra van Brainport Development past dat goed bij hoe de regio naar talentontwikkeling kijkt. ‘We vinden het belangrijk dat kinderen hun talenten zo goed mogelijk kunnen ontdekken. Daar hoort ook bij dat ze in aanraking komen met techniek en technologie. Niet omdat iedereen ingenieur moet worden, maar omdat technologie tegenwoordig overal is.’
Binnen het project worden daarom lespakketten ontwikkeld die scholen kunnen gebruiken om leerlingen hun talenten te laten ontdekken. Mieke: ‘Scholen kunnen daarmee zelf aan de slag. Het idee is dat leerlingen niet alleen praten over hun toekomst, maar ook echt dingen doen. Door te bouwen, testen en samenwerken ontdekken ze waar hun interesses en skills liggen.’
Loopbaanontwikkeling begint met ervaringen
Voor BiOND raakt dit direct aan de dagelijkse praktijk. Directeur Minette van den Bemd ziet hoe het vakgebied van loopbaanoriëntatie de afgelopen jaren veranderd is. ‘Vroeger spraken we over loopbaanoriëntatie en begeleiding. Tegenwoordig hebben we het steeds vaker over loopbaanontwikkeling. Dat verschil is belangrijk. Het gaat niet alleen om een keuze maken voor een studie of beroep, maar om ontdekken hoe je jezelf ontwikkelt en wat bij je past.’ Volgens Minette begint dat proces steeds eerder. ‘LOB kun je eigenlijk zien als de voorloper van een leven lang ontwikkelen. Hoe eerder jongeren ontdekken waar hun talenten liggen, hoe beter ze later keuzes kunnen maken.’
Ook Barbara Dresen, expert loopbaanontwikkeling en -begeleiding bij BiOND, merkt dat de arbeidsmarkt daar om vraagt. ‘Beroepen veranderen zo snel dat niemand precies kan voorspellen hoe een functie er over vijftien jaar uitziet’, zegt ze. ‘Daarom verschuift de focus van één beroep kiezen naar het ontwikkelen van skills. Als je weet wat je kunt en waar je goed in bent, kun je veel makkelijker verschillende richtingen op.’
Buiten het klaslokaal gebeurt het
Toch gebeurt LOB op veel scholen nog vooral vanuit methodes en gesprekken, merkt Hugo. ‘Vaak vullen leerlingen beroepstesten in of lezen ze over beroepen. Maar juist als je buiten het klaslokaal gaat ervaren, gebeurt er iets. Hier zie je kinderen die denken dat techniek niets voor hen is. Dan staan ze te timmeren en vraag ik: wie heeft vandaag voor het eerst een hamer vast? Een groot deel steekt vervolgens zijn hand op.’ Dat bevestigt volgens hem hoe belangrijk het is dat jongeren verschillende ervaringen opdoen. ‘Kinderen zijn van nature nieuwsgierig. Geef ze een uitdaging en ze gaan onderzoeken. En onderweg ontdekken ze talenten die ze zelf nog niet kenden.’
Docent als schakel
Voor Brainport ligt de sleutel uiteindelijk bij de docent. Mieke: ‘Zij werken tenslotte dagelijks met kinderen. Daarom kijken wij hoe we hen kunnen ondersteunen. Vaak doen ze al heel veel. Door dat zichtbaar te maken, kun je het leerproces verder versterken.’ Juist door dat te benoemen, kan LOB volgens haar verder groeien. ‘Als een docent ziet dat een leerling goed samenwerkt, iets creatiefs bedenkt of een probleem oplost, dan gebeurt er iets. Dan wordt zo’n ervaring onderdeel van de ontwikkeling van die leerling.’
Ideeën verspreiden naar scholen
Voor BiOND ligt daar een belangrijke taak. De vereniging heeft direct contact met decanen en loopbaanbegeleiders op scholen in heel Nederland. ‘Wij kunnen dit soort initiatieven zichtbaar maken voor onze leden’, zegt Minette. ‘Als decanen weten wat er gebeurt, kunnen ze leerlingen er ook naartoe sturen of er op hun school mee aan de slag gaan. We zien onszelf echt als verbinder.’ Het uiteindelijke doel is dat ervaringen zoals in de Ontdekfabriek onderdeel worden van een bredere leerlijn. ‘In het meest ideale geval loopt LOB van de brugklas tot en met het vervolgonderwijs. En eigenlijk begint het nog eerder.’
Artikel
- 18/02/2026
TATOE laat jongeren zichzelf en hun beroepsmogelijkheden ontdekken
Studiekeuzetesten, bedrijfsbezoeken en gastlessen. Voor middelbare scholieren zijn er best wat mogelijkheden voor loopbaanoriëntatie. Toch combineren er maar weinig ‘ontdekken door te doen’ met ‘reflecteren’. TATOE (Talentenatelier van de Toekomst) maakt die stap wél. ‘Jongeren leren niet alleen zichzelf, maar ook de volle breedte van het beroepenveld kennen.’
Artikel
- 09/01/2026
Kennisfestival 2026
Op woensdag 28 januari 2026 vindt het Kennisfestival plaats bij Summa in Eindhoven. Honderden onderwijsprofessionals uit het primair- en voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs, mbo en studenten van lerarenopleidingen kunnen zich deze middag laten onderdompelen in de wereld van onderwijs & technologie.
Ook TATOE is van de partij: Ellen Rosez geeft een workshop.
Tijdens deze interactieve workshop maak je kennis met het concept van TATOE en ontdek je hoe het traject van voorlessen, het atelier en nalessen samenhangt. Je ervaart zelf hoe de tools voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB/OLB) worden ingezet in Vlaanderen en Nederland en onderzoekt hoe je deze kunt toepassen in jouw eigen praktijk als leerkracht, jeugdwerker of ouder. De workshop biedt ruimte om te experimenteren, ervaringen uit te wisselen en inspiratie op te doen voor het versterken van jongeren in hun talentontwikkeling.
Deelname aan dit Kennisfestival is, na aanmelding, gratis.Kijk voor meer informatie en aanmelden op de website: Kennisfestival Onderwijs & Technologie 28 januari 2026
Artikel
- 05/12/2025
TATOE: stakeholders proeven van de toekomstateliers
TATOE getest en gekeurd: partners ontdekken de eerste TATOE-tools, een moment van intervisie en feedback.
Artikel
- 01/10/2025
Sara Kooyman enthousiast over TATOE: volop kansen voor jongeren!
Interreg's Bram De Muynck ging op bezoek bij De Uitvindfabriek in Breda. Daar wordt gebouwd aan een atelier waar jongeren hun talenten, interesses en drijfveren ontdekken. Dit doen ze binnen het project TATOE – het Talentenatelier van de Toekomst. Bram sprak met de projectverantwoordelijke Sara Kooyman over de ambities van het project.
Je leest het interview met Sara hier: Het talentenatelier van de toekomst | Interreg Vlaanderen-Nederland
Artikel
- 25/08/2025
Werksessie TATOE - TalentenAtelier van de Toekomst
TATOE bereidt jongeren tussen 12 en 18 jaar voor op hun toekomst door hen te helpen hun talenten en interesses te ontdekken. Dit project ondersteunt de jongeren bij het maken van onderbouwde keuzes voor hun school- en beroepsloopbaan.De producten die worden ontwikkeld vanuit TATOE krijgen steeds meer vorm. Daarom was er een werksessie en testdag met alle betrokken partners. In de ochtend kwam aan bod wat er allemaal mogelijk is voor, tijdens én na de lessen. Na de lunch werden de verschillende activaties enthousiast getest en voorzien van feedback. Een geslaagde dag bij Brainport Development met Het Beroepenhuis, Groep INTRO vzw, EducaThor, De Ontdekfabriek, De Uitvindfabriek, Brightlab.Benieuwd naar wat er mogelijk is rondom loopbaanoriëntatie en wat jij hiervoor kunt doen in jouw lessen? Neem dan contact met Anne-Linde Jansen, a.jansen@brainportdevelopment.nl
Artikel
- 03/04/2025
Onderwijsprofessionals ontdekken de kracht van TATOE tijdens testdagen
Op 13 maart en 18 maart werden onderwijsprofessionals, jongeren en werkgevers uit Vlaanderen en Nederland meegenomen in de ontwikkelingen rondom TATOE, het Talentenatelier van de Toekomst. De twee ‘testdagen’ werden georganiseerd om te toetsen bij de verschillende doelgroepen of de juiste weg wordt bewandeld.
De Ontdekfabriek in Eindhoven ontving onder meer 10 leerlingen van het SUMMA-college, onder begeleiding van de enthousiaste en betrokken docente Wiebrig de Zwart. Zij kijken terug op een geslaagde eerste testdag: “we hebben ontdekt dat sommige dingen niet goed werken en er nog veel aangepast mag worden. En het concept van je interesses ontdekken door hands-on activiteiten te doen blijkt heel goed te werken!”
Ook in Vlaanderen, bij Groep INTRO in Kortrijk, zijn de reacties positief. Eén van de onderwijsprofessionals zegt: “tijdens de testdag zag ik hoe sommige leerlingen uitblonken in taken die ik niet meteen aan hen had gekoppeld. Sommigen toonden meer leiderschap, anderen blonken uit in creativiteit. Het is mooi om te zien hoe hun talenten zich in een andere context ontplooien.”
Waarom is er TATOE?
De wereld is volop in ontwikkeling. Grote uitdagingen komen op ons af zoals AI, robotisering en ook geopolitiek speelt een rol. De wereld ligt aan de voeten van onze jongeren, en dat zorgt ook voor uitdagingen. Iedereen heeft talent en ieder talent is waardevol, maar hoe maak je als jongere in deze snel veranderend tijd de juiste keuzes?
Dit vraagt ook inzet van een onderwijsprofessional, decaan of ouder/verzorger. Zij staan voor de uitdaging om jongeren richting te geven in hun loopbaanontwikkeling, zeker in een wereld waarin innovatie en de ‘21st Century skills’ binnen STEM steeds belangrijker worden.
TATOE is een Europees Interreg-project waarin zeven gerenommeerde partners uit Vlaanderen en Nederland samenwerken om praktische tools te ontwikkelen. Denk aan inspirerende ateliers, online E-learning modules, en handvatten die aansluiten bij de behoeften van leerlingen én het voortgezet onderwijs.
Met TATOE stimuleer je leerlingen om hun talenten te ontdekken via onderzoekend en ontwerpend leren. Door onder meer de inzet van rolmodellen, storytelling en vakoverstijgende programma’s krijgen jongeren een breed perspectief op wat mogelijk is. Kinderen, onderwijsprofessionals en opvoeders krijgen beter inzicht in de talenten en interesses van het kind zodat het kind een goede studie / beroepskeuze kan maken.
Voor meer informatie over TATOE stuur je een e-mail aan Anne-Linde Jansen, a.jansen@brainportdevelopment.nl
Artikel
- 26/02/2025
Succesvolle conferentie - VWO’ers Empowered
Voor iedereen die betrokken is bij de (loopbaan)begeleiding van vwo- leerlingen en hun start op het hoger onderwijs organiseerde het Expertisepunt LOB I Initiatief van de VO-raad, MBO Raad en Vereniging Hogescholen op 30 januari jl een inspirerende dag. Op het programma stond onder meer een lezing door Mandy van der Gaag over recente wetenschappelijke inzichten over hoe identiteit zich ontwikkelt in de adolescentie en welke rol dit speelt bij het maken van studiekeuzes. En een presentatie door Rachèl Wannet (Radboud Universiteit) en Marieke Siebrecht (HvA) over Wisselstroom: hoe helpen we vwo-leerlingen een passende keuze te maken en wat komt daarbij kijken? TATOE, het Talentenatelier van de Toekomst, was ook actief bij de conferentie aanwezig. TATOE richt zich op jongeren van 12 tot 18 jaar en biedt hen de kans om hun talenten, interesses en drijfveren te ontdekken. Dit initiatief stimuleert jongeren, met speciale aandacht voor kwetsbare groepen, om actief na te denken over hun loopbaan en hun eigen keuzes te maken. De aanwezige decanen en zelfstandige loopbaanbegeleiders zijn zeer positief over dit (nieuwe) programma. TATOE is gefinancierd binnen het Interreg VI programma Vlaanderen-Nederland, het samenwerkingsprogramma met financiële steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. Zeven partners werken enthousiast samen binnen TATOE: Het Beroepenhuis, Groep INTRO vzw, EducaThor , De Ontdekfabriek,De Uitvindfabriek, Brightlab en Brainport Development.
Artikel
- 22/01/2025
Nieuw Interreg-project TATOE staat in de steigers
Het Beroepenhuis in Gent (België) was op 23 augustus de locatie waar de projectpartners TATOE samenkwamen voor een eerste intervisiebijeenkomst. Centraal stond de opstart van de activiteiten die TATOE de komende periode oppakt.